Jak ze zrozumieniem czytać Pismo św.?

      Podaję najprostszy przewodnik, który pozwoli lepiej umiejscowić poszczególne księgi Pisma św. Czytając je może łatwiej ci będzie zrozumieć przesłanie, jakie one niosły ludziom minionych wieków i że jest ono aktualne również dzisiaj.
      Zdobędziesz tam wiedzę, pomoc duchową, poznasz fakty historyczne, poezję, przypowieści Starego i Nowego Testamentu, proroctwa. Zauważysz jak dobry jest Bóg i jak bardzo troszczy się o człowieka.
      No to powodzenia - czytaj Biblię...!



Stary Testament
zawiera 46 ksiąg. Można je podzielić na trzy grupy tematyczne:


I. Księgi historyczne Starego Testamentu
  1. KSIĘGA RODZAJU, KSIĘGA WYJŚCIA, KSIĘGA KAPŁAŃSKA, KSIĘGA LICZB, KSIĘGA POWTÓRZONEGO PRAWA - tworzą PIĘCIOKSIĄG MOJŻESZOWY (Prawo, hebr. Tora). Omawia on cztery tematy o zasadniczym znaczeniu dla człowieka wierzącego, aktualne również dzisiaj:
    1. Wybranie i powołanie przez Boga,
    2. Przymierze zawierane przez Boga
    3. Prawo i moralność oraz
    4. Wyjście z niewoli.

  2. KSIĘGA JOZUEGO I KSIĘGA SĘDZIÓW - zawierają dość optymistyczny obraz stanu duchowego narodu: Bóg jest ze swoim ludem i wystarczy pilnować wypełniania Jego przykazań i miłować Boga, aby być spokojnym o przyszłość.

  3. KSIĘGA RUT - przekazuje myśl o tym, jak wierność i posłuszeństwo w dobrych rzeczach może uczynić z człowieka Bożego współpracownika.

  4. KSIĘGI SAMUELA - przedstawiają ostateczne przekształcenie się Izraela ze związku grup plemiennych w naród zjednoczony wspólną wiarą,

  5. KSIĘGI KRÓLEWSKIE I KSIĘGI KRONIK - Księgi Królewskie należą do Proroków, natomiast Kroniki stanowią powtórzenie dotychczas opisanej historii biblijnej

  6. KSIĘGA EZDRASZA I KSIĘGA NEHEMIASZA - obie Księgi opisują podjętą próbę reformy państwa po niewoli babilońskiej i odbudowę świątyni oraz oczyszczenie narodu z pogaństwa

  7. KSIĘGA TOBIASZA - ukazuje prześladowanie z powodu pobożności

  8. KSIĘGA JUDYTY I KSIĘGA ESTERY - ukazują opiekę Boga nad swoim ludem, gotowość do niesienia temu narodowi pomocy.

  9. KSIĘGI MACHABEJSKIE - opisują dzieje walk Matatiasza i jego synów w obronie monoteistycznej religii.
II. Księgi dydaktyczne Starego Testamentu

      Do zbioru ksiąg dydaktycznych należy siedem Ksiąg: HIOBA, PSALMÓW, PRZYSŁÓW, PIEŚŃ NAD PIEŚNIAMI, KOHELETA, MĄDROŚCI I SYRACHA. Spotykamy się w nich z hebrajską poezją i literaturą mądrościową, operującą przypowieściami. Autorzy sięgali po poezję dla przekazania Prawdy o Bogu. Fakt istnienia Boga jest wyznacznikiem sensu ludzkiego życia. Występuje również pouczający styl mędrca (jego przykładem może być Psalm 1).
  1. PSALMY to utwory muzyczne, wśród których wyróżnić można następujące gatunki literackie:
    1. Hymny - psalmista wzywa samego siebie lub wspólnotę do wielbienia Pana,
    2. Psalmy dziękczynne - modlitwy zanoszone do Boga po wybawieniu z jakiegoś krytycznego położenia,
    3. Lamentacje - wyrażają jakąś skargę,
    4. Psalmy Królewskie - zawierają takie treści, jak: podzięka za króla, koronacja lub jej rocznica, wesele króla,
    5. Psalmy mądrościowe - spójne z literaturą mądrościową ( występowanie takich zwrotów jak "nauczać", czy "bojaźń Pańska")
    6. Liturgie - występują w nich wyrocznie, pytania i litanijne odpowiedzi,

  2. PIEŚNI NAD PIEŚNIAMI - ten tytuł znaczy tyle, co pieśń najdoskonalsza. Autorstwo przypisuje się Salomonowi. Wydaję się, że utwór ten został ułożony z poematów lirycznych, przekazywanych z ust do ust na długo przedtem, zanim je zebrano. Żywe i przesadne opisy, odwołujące się do zmysłu powonienia, smaku i dotyku, szczegółowe opisy ciała ludzkiego oraz słowa czułości jak: synogarlica, siostra, król. Niektórzy utrzymują, że jest to zbiór ośmiu poematów miłosnych, luźno z sobą powiązanych, ułożonych nie po to, żeby pouczać, ale wzruszyć, sprawić przyjemność, zachwycić. Siłą jej piękna jest opiewanie miłości i nawoływanie do niej.

  3. KSIĘGI MĄDROŚCIOWE posługują się przypowieścią, pytając o ludzkie dobro, którego upatrują w zdrowiu, długim życiu, bogactwie, dzieciach i sławie. Charakterystycznym też jest zaufanie do skuteczności rozumu w rozwiązywaniu problemów, a to z kolei prowadzi do świadomej refleksji nad niesprawiedliwościami ziemskiej egzystencji i nad ograniczeniami rozumu ludzkiego.
III. Księgi profetyczne Starego Testamentu

      Są to Księgi: IZAJASZA, JEREMIASZA Z LAMENTACJAMI - zwanymi czasem Trenami, BARUCHA, EZECHIELA, DANIELA oraz dwanaście ksiąg tzw. Proroków Mniejszych: OZEASZA, JOELA, AMOSA, ABDIASZA, JONASZA, MICHEASZA, NAHUMA, HABAKUKA, SOFONIASZA, AGGEUSZA, ZACHARIASZA I MALACHIASZA. Prorocy byli powoływani przez Boga po to, by wzywać ludzi do nawrócenia do Boga i do posłuszeństwa Bogu oraz aby przypominać im prawdziwy sens istnienia.


Nowy Testament
zawiera 27 ksiąg i można je podzielić na cztery grupy tematyczne:


I. Ewangelie
      Opisują życie i działalność Jezusa Chrystusa
  1. EWANGELIA WEDŁUG ŚW. MATEUSZA - pierwotnie zredagowana była w języku aramejskim. Adresowana jest do ludzi wychowanych w judaizmie. Przejawia się to m.in. w używaniu cytatów ze Starego Testamentu, aby ukazać wypełnianie się starotestamentowych proroctw w osobie Jezusa Chrystusa. Mateusz skupia się na stosunku Jezusa do wiary Żydów. Życie publiczne i działalność Jezusa zamyka w pięciu wielkich mowach:
    1. Kazanie na górze rozdz. 5-7,
    2. Mowa misyjna 10,5-42,
    3. Przypowieści 13,1-52,
    4. Mowa do uczniów rozdz. 18
    5. Mowa eschatologiczna rozdz. 24-25

  2. EWANGELIA WEDŁUG ŚW. MARKA - została napisana pomiędzy 60 a 70 rokiem dla chrześcijan nawróconych z pogaństwa i zamieszkujących w Rzymie. Marek - wierny pomocnik św. Pawła - przytacza niewiele mów Chrystusa, natomiast dość szczegółowo relacjonuje Jego czyny. Jezus jest ukazany, jako prawdziwy Syn Boży.

  3. EWANGELIA WEDŁUG ŚW. ŁUKASZA. Święty Łukasz, lekarz i historyk, towarzysz wypraw misyjnych św. Pawła napisał swoją Ewangelię dla chrześcijan spoza kręgu judaizmu. W napisanej Ewangelii podkreśla temat zbawienia. Opisał dzieciństwo Jezusa. Ukazuje Jezusa, jako lekarza dusz i człowieka modlitwy. Jezus szczególna miłością darzy biednych, upośledzonych, prostaczków, złamanych na duchu, powszechnie wzgardzonych jak np. celnicy i grzesznicy. Tylko w tej Ewangelii znajdziemy przypowieści o zagubionej drachmie i synu marnotrawnym.

  4. EWANGELIA WEDŁUG ŚW. JANA - napisana najpóźniej, bo ok. 100 roku. Początkowo była zredagowana po aramejsku. Rozdziały 1-12 zawierają opisy cudów (księga znaków), natomiast rozdziały 13-21 historię męki Jezusa (księga męki). W Ewangelii Jana Jezus nie posługuje się przypowieściami. Jest tam natomiast dużo symboliki. Chrystus jest:
    1. Źródłem wody żywej - rozdz. 4,
    2. Pokarmem niebieskim - rozdz. 6,
    3. Światłością świata - rozdz. 9,
    4. Zmartwychwstaniem i życiem - rozdz. 11,
    Cuda Jezusa są nie tylko faktami historycznymi, ale przede wszystkim znakami potwierdzającymi autentyczność posłannictwa. Jezus jest tym, który daje zbawienie.
II. Dzieje Apostolskie

      Autorem jest św. Łukasz Ewangelista. Opisuje około 30 lat rozwoju wczesnego Kościoła, od Wniebowstąpienia Jezusa i dnia Pięćdziesiątnicy do uwięzienia Apostoła Pawła w Rzymie. Zawarte są relacje o chorobach i uzdrowieniach, życie i działalność apostołów. Pierwszy Sobór Jerozolimski. Szczególnie wyróżniona jest Osoba Ducha Świętego, działającego w Kościele i proces rozszerzania się chrześcijaństwa.

III. Listy Apostolskie
  1. Listy św. Pawła
    1. Cztery Listy ewangeliczne: DO RZYMIAN, DWA DO KORYNTIAN ORAZ LIST DO GALATÓW
    2. Cztery Listy więzienne do: EFEZJAN, FILIPIAN, KOLOSAN I DO FILEMONA
    3. Trzy Listy pasterskie: DWA DO TYMOTEUSZA I LIST DO TYTUSA
    4. Dwa Listy napisane, jako najwcześniejsze Listy Pawła, w których zajmuje się on szczególnie kwestią powrotu Jezusa 1 I 2 LIST DO TESALONICZAN

  2. Listy powszechne - anonimowy LIST DO HEBRAJCZYKÓW, LIST ŚW. JAKUBA, DWA LISTY ŚW. PIOTRA, TRZY LISTY ŚW. JANA I LIST ŚW. JUDY
IV. Księga Apokalipsy św. Jana

      Spisując treść objawień, św. Jan zamierzał przekazać ludziom pociechę w cierpieniach, podtrzymać na duchu w okresie prześladowań, umocnić wiarę, by w walce z "bestią" - szatanem pierwsi chrześcijanie wiernie stali przy Chrystusie. Wzywa do nawrócenia i ostrzega przed karą Bożą, jaka spadnie na wszystkich wrogów Chrystusa. Cała księga zachęca do opowiedzenia się za Bogiem i prawości w czynach, ostrzega młode wspólnoty chrześcijan przed bałwochwalstwem i błądzeniem w przepychu, przed przesadnym pokładaniem ufności w wartościach świata, zmierzającego do samozagłady. Tylko czystość życia pomoże oprzeć się kłamstwom szatana.


Opracowanie: Ks. JK



...powrót